M. Şükrü Tandoğan

29. M.Şükrü Tandoğan  Video bağlantısı:  https://www.youtube.com/watch?v=h3uTBeoTJiI  Ses dosyası  M.Sukru Tandogan.mp3    Döküm  00:00:53  Kendinizi ve şu anki bulunduğunuz makamı konuşursanız.  00:00:59  Ben Şükrü Tandoğan.  00:01:01  Emekli albayım.  00:01:03  1974 Kıbrıs barış harekatı'nda görev aldım.  00:01:07  Şu an bulunduğumuz yer Türkiye muharip gaziler derneği dir, Türkiye muharip gaziler derneği özel bir kanunla kurulmuş olup.  00:01:14  Kurtuluş savaşımızı, kore savaşı'nı ve kılıç barış harekatı'na katılan gazilerimizi bünyesinde barındıran kamu yararına hizmet eden bir dernektir. Burası derneğin Genel Merkezi türkiye'nin genelinde 115 ayrı şehirde teşkilatımız var.  00:01:31  Bu teşkilatlarımız bütün bu gazilerimize her konuda yardımcı olmaya çalışmaktalar. Gazilerimiz başlangıçta kore gazileri olmak üzere bunlar yaşlı insanlar yaşları 85 90 arasındalar ve bu nedenle biz kore gazilerine özel bir ihtimam göstermekteyiz.  00:01:50  (Korece konuşuyor) 00:01:52  00:02:09  (İngilizce konuşuyor)  00:02:15  Eee, sadece kore gazileri için kurulmuş bir yer değil değil mi yada başka hangi gazilerden..  00:02:21  Bizim bu derneğimiz içerisinde yer alıyorlar?  00:02:26  Türkiye Cumhuriyeti, için devletinin savaşlarının bütün gazide bu dernekte yer alır. Bu da dernk Türkiye Cumhuriyeti için özel bir dernektir. Bütün gazilerimiz burada yer alır. Bizim derneğimiz aynı zamanda Milli Savunma bakanlığı'na bağlı bir dernektir.  00:02:43  (korece konuşuyor) 00:02:51  (korece konuşuyor) 00:03:00  (korece konuşuyor) 00:03:00  (Ingilizce konuşuyor) 00:03:17  (İngilizce konuşuyor) 00:03:18  (İngilizce konuşuyor) 00:03:23  (İngilizce- Korece konuşuluyor) 00:03:27  Askeri olarak nasıl bir geçmişimiz var? Birazcık bahsedebilir misiniz? Yani nasıl bir hani ayrıntılı olarak?  00:03:34  Ben şu an emekli bir subayım emekli..  00:03:38  Albayım.  00:03:40  35 Türk Silahlı kuvvetlerinde görev yaptım. Asker olarak geçmişim biraz evvel de söyledim. 1974 yılında Kıbrıs'a barış harekatı'na katılmak durumunda kaldık.  00:03:53  Ee, o bizim için bir Kıbrıs barış harekatı türkiye'nin önemli bir davasıydı. Yunanistan'la olan bir davamızdır oraya eğer o harekatı yapmasaydık, Kıbrıs bugün yunanistan'a bağlanacaktı.  00:04:05  Bunun yanı sıra 16 senedir bu dernekte görev yapmaktayım. Bu dernekte bütün gazilerimizin çeşitli sosyal kültürel faaliyetleriyle ilgileniyoruz. Bilhassa kore gazilerine yönelik daha fazla bir çalışma yapıyoruz.  00:04:18  Siz burada röportaja yaparken, sen kore gazilerine kadar yaşlı olduklarını gördünüz. Onların bu derneğe gelmeleri dahi zor. Biraz evvel ki kore gazimizin torunu getirdi. Yaşlı insanlar ve onları devletimizle özel ihtimam gösteriyor. Kore savaşı bunun yanı sıra bizim için önemli bir savaştır ve o nedenle bu savaşta görev alan gazilerimize,  00:04:41  Biz dernek olarak her türlü ilgiyi gösteriyoruz.  00:04:46  (korece konuşuyor) 00:04:53  (korece konuşuyor) 00:04:59  (korece konuşuyor) 00:05:05  (korece konuşuyor) 00:05:27  (korece konuşuyor) 00:05:29  (korece konuşuyor) 00:05:32  Hm. 00:05:34  (İngilizce konuşuyor) 00:05:46  (İngilizce konuşuyor) 00:06:06  (İngilizce konuşuyor) 00:06:18  (İngilizce konuşuyor) 00:06:31  Şu an şöyle bir durum var, Türkiye, Amerika dışında.  00:06:35  Koreye en çok asker yollayan ülkelerden biri olarak sayılıyor ve en çok kayıpları verenlerden de aynı zamanda. Peki mesela bize türk askeri olarak kendiniz de bir askeri olduğumuz için bunu soruyoruz.  00:06:51  Bize örnekler verebilir misiniz? Onların cesareti ya da onların kişisel ya da hani askeri yapısı hakkında bir bilgi verebilecek misiniz? 00:07:00  Hani askeriyenin sonuçta diğer farklı ülkelerde var, O ülkelere kıyasla nasıl bir, 00:07:08  Zihni yapısı var askeri olarak? 00:07:11  Türkiye Cumhuriyeti, kore, güney kore'nin işgal edilmesinden sonra birleşmiş milletler'in çağrısı üzerine amerika'dan sonra kore'ye ilk yardım eden.  00:07:22  Veya bu birleşmiş milletlerin çağrısına cevap veren ülkedir.  00:07:26  Ilk etapta 5.090 kişilik bir tugayla kore'ye asker gönderdik. Her sene tugaylar değişti. 1953 senesine kadar 4 Tugay gitti ve bu 4 Tugay 21.210 kişi muharebeye katıldılar. Savaştan sonra da 1971 yılına kadar.  00:07:49  Toplam 56.500 askerimiz.  00:07:51  Savaşa katıldılar yani kore'de görev yaptılar. Bu nedenle biz Kore’ye özel bi yani ilgi gösterdik Türkiye olarak.  00:08:02  Bugün dahil kore'deki bu ilgiyi devam ettiriyoruz. Bizim kore dahil koreye göre askerlerimiz kore'ye gönüllü olarak gittiler. Yani çoğu isteyerek gittiler ve orada kendi ülkelerinde savaşıyor olmuş gibi kahramanca savaşlar. Biz onların kahramanlıkların çoğuna şahit olduk ve sizler de görüyorsunuz. Siz de.. 00:08:22  Biraz evvel daha önceden konuşan burada veli onbaşı dediğimiz bir askerimiz 3 sene 00:08:28  Çin'de esir aldı ve bizim esir kalan askerlerimiz 234 askerlerimizin hepsi sağlam geri döndüler. Hiç esarette yani çin esir kampında hiçbir vefat etmedi ancak Amerika’dan, ingiliz veya diğer kore savaşı'na katılan ülkelerin, askerlerin esir olan askerlerin çoğu.  00:08:47  Yarı yarıya o.  00:08:49  Esaret hayatından dayanamayıp hayatlarını kaybettiler. Yani türk askeri eskiden beri savaşa karşı mükavimdir. Yani savaşmak bir nevi bizim türk milletinin karakteridir ve türk milleti de bunu böyle bilir ve dolayısıyla savaşmak bizim için. Yani bir asker için bir onur meselesidir. Gazilerimiz kore'de savaşmışlardır, bundan büyük onur duymaktadır.  00:09:10  Türkiye Cumhuriyeri de millet olarak, devlet olarak da biz de gazilerimize her zaman iftihar ediyoruz.  00:09:17  (Korece konuşuyor) 00:09:19  (Korece konuşuyor) 00:09:35  (Korece konuşuyor) 00:09:36  (Korece konuşuyor) 00:09:52  (Korece konuşuyor) 00:10:10  Hmm.  00:10:12  (Korece konuşuyor) 00:10:21  (Korece konuşuyor) 00:10:22  (Korece konuşuyor) 00:10:35  (Korece konuşuyor) 00:10:37  (İngilizce konuşuyor) 00:10:49  (İngilizce konuşuyor) 00:11:00  Esirlerin tamamiyle hani hiçbirinin ölmeyip geri ordularına, kendi memleketlerine geri dönmeleri diğer ülkelere göre çok hani?  00:11:10  Esaret hayatına girmiş iseniz ve hani ölme ihtimaliniz yüksek olmasına rağmen bu Türklerin ne kadar yüksek bir ruha sahip olduklarını gösteriyor ve ben de buna saygı duyuyorum hem fikirim.  00:11:22  Diyor.  00:11:24  (İngilizce konuşuyor) 00:11:37  Şu an kaç kişi hayatta kaç yaş aralığındalar ve hani şu anki sağlık durumu hakkında neler biliyoruz ya da durumları hakkında?  00:11:48  Şu an 2150 kore gazisi hayatta. Ancak bunların çoğunluğu hasta ve evlerde yani yatıyorlar.  00:11:58  Ya böyle yani yürüyebilen toplum içinde gezebilen yaklaşık 1.000 kişi civarında ve bunların yaş aralığı ise 85 ile 90 üzeri 92 95 yaşlarında olan gazilerimiz var. Ama gazilerimizin şu anda devlet olarak.  00:12:18  Onlara özel ilgi gösteriliyor. Daha önceden kore'de savaşanlar derneği diye bir özel kore gazi derneği vardı. Ancak bu kore gazi derneği kaldırıldı. Yeri bu devlet himayesi altına alındı. O yüzden bizim Türkiye muharip gaziler derneği bünyesindeler. 00:12:36   (Korece konuşuyor) 00:12:52   (Korece konuşuyor) 00:13:14   (Korece konuşuyor) 00:13:32  (İngilizce konuşuyor) 00:13:40  Korede hiç bulundunuz mu koredeki o?  00:13:44  Hani bu gaziler için kurulan bakanlığı gördünüz mü hiç görüşme şansınız oldu mu?  00:13:49  (İngilizce konuşuyor) 00:13:57  (İngilizce konuşuyor) 00:14:04  Şimdi şöyle de bir durum var, aynı zamanda kore'nin o dönem ne kadar batık ve kötü durumda olduğunu biliyorsunuz ama şu an kore hani.. 00:14:14  Dünyanın 20 ülkelerinden top 20 ülkelerinden bir hali de bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?  00:14:20  (İngilizce konuşuyor) 00:14:25  Ve dünyanın en büyük demokrasilerinde bir tanesi aynı zamanda  00:14:28  (İngilizce konuşuyor) 00:14:44  Kore gazilerinin aynı zamanda bu kore ve Türkiye arasındaki ilişkisinde nasıl bir noktada olduklarını düşünüyorsunuz? Nasıl bir görev üstlendiklerini düşünüyorsunuz, öğrenebilir miyim?  00:14:57  Ben kore'ye 2 kez gittim, 2007 ve 2010, 2012 yıllarında.  00:15:04  2 kez kore'yi ziyaret ettim ve gördüğüm kadarıyla kore dünyanın en modern, en ekonomik yönden durumu iyi olan ülkelerden birisi. Halkı da çok modern ve çağdaş.  00:15:16  Ancak kore gazilerimiz bize 1950 1960 yılı arasında bilhassa savaşla kore'ye anlatırken kore'nin yakılmış yıkılmış bir ülke olduğunu, insanların aç ve perişan olduklarını anlattı. Ve onlar bizim askerlere gördükleri zaman çap çap yani yemek şeklinde.. 00:15:37  Kendilerine geldiklerini söylerlerdi. Bizim askerlerimiz kore halkının sevmiştir. Kendi Anadolu halkı, kendi milletimizin halkı gibi görmüştür. Biz de zamanında çok bilhassa 1920li yıllarda Birinci Dünya savaşı'nda ve kurtuluş savaşı'nda türk halkı da çok sıkıntı çekti.  00:15:53  Aynı sıkıntıyı da kore halkının çektiğini gördü. Türk halkı yemeklerini, yiyeceklerini kore halkıyla paylaştı ve koreli öksüz kalan çocuklara annelerini, babalarını kaybeden çocuklar için bir Ankara okulu Ankara school Seohan’da açtı. Yaklaşık orada 10 sene içerisinde, 00:16:15  700’e yakın çocuk oradan mezun oldu. Gerçi bunlar korece eğitim yaptılar ama türkçe'yi de öğrendiler. Ben kore'ye gittiğim zaman bu çocuklar yani şu anda yetmişin üzerinde onlar birkaç tanesi de görüştüm. Onlar hâlâ türk askerlerini hatırlıyorlar ve anımsıyorlar.  00:16:31  Ve türk kore savaşı ve türk halkı bizim kore gazileri vasıtasıyla öğrendiler ve türk halkı ondan sonra kore halkına karşı bize bir sempati besledi ve kore gazileri de gittiği zaman diyorlar ki hayret ediyorlar ya bizim zamanımızda kore'de hiçbir şey yoktu. Şu anda her şey çok devasa çok büyük.  00:16:51  Bir koreyle karşılaştık. Bu modern, çağdaş, demokratik yönden gayet güzel insan ilişkileri yeniden gayet güzel korelileri karşılaştık diyorlar ve bunu da her zaman mutluluklarını anlatıyorlar 00:17:04  Bizim gazilerimiz kore koreli halkı çok seviyorlar. Onların çocuklarını kendi çocukları gibi kabul ediyorlar ve kore'ye olan şeyi de sevgilerini örneğin iş yerleri üzerine koreli oğlu kore mesela konya'dan gittim 00:17:25  Koreli gazi diye kebap salonu var soyadlarını bir kısmı koreli diye değiştiren var çocuğun ismine 00:17:32  Seul diyen koreli gazimiz var. O nedenle kore bizim gazilerimiz, korelileri seviyor. Bir nedeni de türk kore dostluğu da kore gazilerimizi bir köprü vazifesi görüyorlar. Bugün dahi biz dediğim gibi korelileri türk halkı olarak çok seviyoruz.  00:17:52  Tabii onların da gelişmiş bir seviyeye erişmesinden dolayı bilhassa kore gazileri çok mutlu oluyorlar. Biz burada kan döktüğüysek savaştıysak, bunun neticesi olarak kore bugün eğer ileri bir ülkeyse bundan iftihar ediyor.  00:18:06  Diyorlar.  00:18:08   (Korece konuşuyor) 00:18:13  Hmm.  00:18:16   (Korece konuşuyor) 00:18:39   (Korece konuşuyor) 00:19:00   (Korece konuşuyor) 00:19:03   (Korece konuşuyor) 00:19:13   (İngilizce konuşuyor)  00:19:23   (Korece konuşuyor) 00:19:32  .002 yılındaki futbol dünya kupası'nda koreyle Türkiye normalde hani karşı karşıya kalmalarına rağmen maça el ele girmeleri ya da bütün maç boyunca dostluğu ve tutkuyu gösterdikleri fikrindeyim ben de aynı şekilde. 00:19:57  Futbol karşılaşmasını izlerken hangi ekibidesteklediniz?  00:20:01  Ben de kore'yi destekledim çünkü o koreliler bizim bayrağımızı dalgalandırdılar. Orada ben de şahsen hatta maçın ilk anında bizimkiler gol atmıştı. Orada üzüldüm ben yani ben kore yenseydi türkiye'yi yani üzülmezdim sevinirdim. Bu aralar başka bir şey anlatayım. Türk ordu takımıyla kore ordu takımları.  00:20:22  Gerek kore'de ve gerekse türkiye'de yaklaşık 2 senede bir maç yaparlar. Şu ana kadar ondan fazla maç yapmışlardır. Bu maçtan hepsi hep berabere bitmiştir kazanan.  00:20:34  Yoktur.  00:20:35  Yani 2 takım hep berabere bitmiştir.  00:20:38   (Korece konuşuyor 00:20:56   (Korece konuşuyor) 00:21:17   (Korece konuşuyor) 00:21:30  Ha ha.  00:21:34   (İngilizce konuşuyor) 00:21:37   (İngilizce konuşuyor) 00:21:55   (İngilizce konuşuyor) 00:22:03  (Korece konuşuyor) 00:22:05  Şöyle bir durum var, hani bu Türklerin yaptığı.. 00:22:09  Kendilerinden hani savaşta bulundukları yaptıkları bütün hareketler ve davranışlar şu an kore, evet ilk 20 ülkesinde yer alıyor ama şu an tahmin edilen şeylerden bir tanesi de 2030 yılında kore'nin ilk yedide yer alacağı hani.  00:22:30  Fikri var çoğu ekonomistlerin bunun hakkında.  00:22:34   (İngilizce konuşuyor) 00:22:52   (İngilizce konuşuyor) 00:23:00  Şimdi şöyle bir durum var, polis savaş aynı zamanda unutulmaya başlayan savaşlardan bir tanesi maalesef.Şu an durum türkiye'de nasıl hani kore savaşı öğretiliyor mu? Okullarda ya da nasıl öğretiliyor?  00:23:13  Siz hani bu konuda bir bilgi sahibi misiniz?  00:23:16  Biz kore savaşı'nı forgetten war olarak bilinir. Yani söylediğini biliyoruz. Biz bu savaşı unutturmak istemiyoruz. Biz eğer savaş anlatılmaz isa öğretilmez ise unutulur. Biz, ben de kore'ye gittiğimde de burada ilgililere söyledim. Siz de koreli gençlere bu savaşla ilgili bilgi vermeniz gerekir şeklinde. 00:23:37  Biz dernek olarak bu görevi yürütüyoruz. Biz okullara gidiyoruz veya gençler bizi buraya geliyorlar ve burada biz kore savaşı'na hep anlatıyoruz. Bugün türkiye'yi kore gazileri hepsini tanır.  00:23:51  Bugün türk gençliği de hemen hemen kore gazilerimiz sayesinde kore'yi tanır.  00:23:57  Kore savaşı tabii ki gençlere sürekli anlatmamız gerekiyor. Anlatmazsak unutabilirler. Derneğimiz bu konuda kendime bir görev kabul etmiştir. Biz bu savaşı herkese anlatmayı anlatmaya çalışıyoruz ve bunu biz devam edeceğiz. Size burada bir şey söylemek istiyorum. Buraya 8 sene evvel kore meclisine bir milletvekili grubu geldi.  00:24:20  Bu salonda oturdular 00:24:21  Var bir tanesi bana dedi ki ben dedi. Hâlâ anlayamıyorum dedi. Bir dedi insan dedi. Türkiye'den kalkacak hiç bilmediği bir coğrafyaya 6.000 km mesafede 25 günlük bir gemiyle gemi şeyiyle seyahati ile gelecek ve bu da hayatını verecek.  00:24:42  Ben bunu anlayamadım dedi.  00:24:45  Ben de dedim ki bunu size izah etmemiz mümkün değil. Yani bizim bir savaşçılık ruhunu size izah etmemiz mümkün değil dedim.  00:24:52  Ve yani o.. 00:24:52  Koreli onu da o şekilde yani bizim askerin neden orada hayatını verdiğini anlayamamıştı. Ben onu o şekilde söyledim. Yani bizim savaşa katıldığımız vakit ha kendi ülkemize savaşıyoruz. Ha başka ülkede savaşıyoruz. Bizim için fark etmez..  00:25:07  Demiştim ve dolayısıyla kore'nin 2030 senesinde.  00:25:13  Dünyanın daha da gelişmiş ülkeleri, yani daha da seviyenin aşağıya geleceğine eminim. Çünkü koreliler son derece çalışkan aydın insanlar biz ona inanıyoruz.  00:25:25   (Korece konuşuyor) 00:25:37  (Korece konuşuyor) 00:25:53  (Korece konuşuyor) 00:26:09  (Korece konuşuyor) 00:26:22  (Korece konuşuyor) 00:26:28  (Korece konuşuyor) 00:26:40  (Korece konuşuyor) 00:26:51  (Korece konuşuyor) 00:26:54  Ok.  00:26:55   (İngilizce konuşuyor) 00:27:10   (İngilizce konuşuyor) 00:27:19   (İngilizce konuşuyor) 00:27:26  Şimdi şöyle bir durum var. Normalde okullardaki ders kitaplarında kore savaşı'nı ne kadar, 00:27:32  Yer alıyor ilk önce onu soruyor, hani sizin okullara gidip de göstermeniz, hani eğitim vermeniz ya da konuşmanın çok hoşuna gitmiş. Hani şu an en çok merak ettiği şey o ders kitaplarında ne kadar geçiyor?  00:27:44   (Korece konuşuyor) 00:27:51  Ve şöyle de bir durum var. Hani kore savaşı ve şu an günümüzdeki kore hakkında öğrencilere ne kadar kaç saat öğretmenler öğretiyor bir fikriniz ya da bir bilginiz.. 00:28:02   (Korece konuşuyor) 00:28:04  Bu konudan bize net bir bilgi verirseniz çok teşekkür edeceğini..  00:28:10  Şu anda okullarımızda genel olarak tarih bilgileri eskisi kadar teferruatlı fazla verilmiyor, genel olarak yani kendi kurtuluş savaşımız olsun. Bunlar eskiye oranla daha az anlatılıyor.  00:28:26  E biz kore savaşı'yla ilgili okullarda..  00:28:31  Ders kitapları şu an değişti, ne şu andaki okullarda ne şekilde anlatılıyor bilemiyorum. Çünkü sürekli değişiyor. Ancak yeterli olduğu kanısında değiliz. Biz bu konuda Milli Eğitim bakanlığıyla temas halindeyiz ve okullar bize geliyor. Biz okullara konferansa gidiyoruz ve her girişimde kore gazilerimizle beraber gidiyoruz.  00:28:52  Gençlerimiz daha çok Kore’yi yani kore savaşı'nı ilgili değil de kore'nin bugün türkiye'de kullanılan mesela hundai, LG..  00:29:04  Samsung gibi şeyleriyle daha çok tanıyorlar. Bir de şey vardı, Gangnam vardı şöyle. Yani onları gençleri o zaman daha iyi tanıyorlar. Ancak korelilerin de pek türk askerini, gençlerin pek tanıdıkları da yani fazla değil onu da ben gözlemledim.  00:29:22  Biz insanlar eskisi gibi pek savaşlara bağlı kalmak istemiyorlar. Ancak biz gazi olarak veteriner olarak bunları topluma anlatmak istiyoruz. Eğer bu savaşlar olmasaydı bugün ne türkiye'ye olurdu. Ne kore olurdu. Bağımsız olamazdık, mutlaka savaşları geçmişimizi bilmemiz gerektiğini, biz bunu görev aldık.  00:29:43  Ben bilhassa.  00:29:45  Genelkurmay başkanımızla gördüğü vakit bunu anlatıyorum ben bakanlar ve Başbakan..  00:29:50  Ve cumhurbaşkanıyla görüştüğüm vakit kore savaşı'nı işte Kıbrıs barış harekatını bunlar hep anlatıyor. Bizim bu derneğimizi görevi biz yarı resmi bir kamu kuruluşuyuz ya kamu görene hizmet eden bir kuruluşuz. Bu bizim zaten vazifemiz ama okullarda dediğim gibi.  00:30:10  Net bir şekilde istediğimiz tarzda bunlar anlatılmıyor.  00:30:14  (Korece konuşuyor) 00:30:30  (Korece konuşuyor) 00:30:34  (Korece konuşuyor) 00:30:43  (Korece konuşuyor) 00:30:49  Ok.  00:30:52  (Korece konuşuyor) 00:30:54  (İngilizce konuşuyor) 00:30:57  (İngilizce konuşuyor) 00:31:03  Şimdi şöyle bir durum var, koreye gazileri önümüzdeki 5 ya da 10 yıl içerisinde maalesef vefat edecekler.  00:31:10  (İngilizce konuşuyor) 00:31:16  Şu an için okullara gidebilseler de ileride gidemeyecekler.  00:31:20  (İngilizce konuşuyor) 00:31:22  (İngilizce konuşuyor) 00:31:33  (İngilizce konuşuyor)  00:31:51  Kimi şöyle bir durum var, benim kurduğum dernekte zaten bu konu üzerine yoğunlaşıyor. Onları çok fazla yaşayamayacaklarını bildiğimiz için ileride eğitim üzerine yoğunlaşıyoruz. Öğretmenlere eğitimcilerle bir araya gelip şu anda 5 ülkeye geçtik ve o eğitimcilerle görüştük diyor.  00:32:13  (İngilizce konuşuyor) 00:32:13  Biraz evvel şurayı böyle german dedi yani onların.  00:32:17  Ama Almanya, Danimarka.  00:32:18  Ve almanya'ya savaş katılmadı yani neyle ilgili?  00:32:19  (İngilizce konuşuyor) 00:32:21  (İngilizce konuşuyor) 00:32:25  (İngilizce konuşuyor) 00:32:45  (İngilizce konuşuyor) 00:32:48  (İngilizce konuşuyor) 00:32:51  Şimdi şöyle bir durum var.  00:32:52  Bildiğiniz üzere Almanya katılmamış savaşa fakat tam o dönem içerisinde yer almasa da kurdukları hastaneler sayesinde.  00:33:02  Savaşa katılanları bir korelinin verdiği şey var o da resim var o da Almanya yok ha daha sonradan savaştan sonraysa bilemem yani.  00:33:10  Kendi savaştan önce büyük bir ihtimalle.  00:33:12  Yok yavaştan önce yok. Benim bildiğim o.  00:33:14  Yani o dönem yer alıp da hastane kurdukları için.  00:33:18  O isveç norway, sweden, denmark, india, italy. 00:33:21  (İngilizce konuşuyor) 00:33:23  (İngilizce konuşuyor) 00:33:27  (İngilizce konuşuyor) 00:33:31  (İngilizce konuşuyor) 00:33:31  (İngilizce konuşuyor) 00:33:34  (İngilizce konuşuyor) 00:33:35  Okay. 00:33:37  Şu an onaylanmış diyor. 00:33:37  Yani yeni ok tamam. 00:33:41  (İngilizce konuşuyor) 00:33:54  (İngilizce konuşuyor) 00:33:55  (İngilizce konuşuyor) 00:34:05  (İngilizce konuşuyor) 00:34:27  (Korece konuşuyor) 00:34:32  Şimdi.  00:34:32  Şöyle bir durum var. Şimdi o geçtiğimiz yaklaşık 6 ülkeyi gezerken bu mevzu hakkında konuşup bir kitap hazırlayıp o kitap üzerinden eğitim verip kore savaşını tanıtmaya yönelik öğretmenler de aynı zamanda kendi öğrencilerine öğretsinler diye bir seminer düzenlediler. Bunun türkiye'de yapılması hakkında ne düşünüyorsunuz? Böyle bir şey yapılırsa.  00:34:56  Yapılırsa biz burada görev almayı da severiz. Ayrıca kore savaşıyla ilgili çalışan bazı şeyler var, tarihçiler var. Onlarla bizde temastayız. Mesela onların bazılarının web sayfaları var kore savaşıyla ilgili.  00:35:10  Mesela içinde profesörler var, yani çok dışarıda bizim dışımızda çalışan çok insan var. Yani kore savaşı'nı anlatan bunu şey olarak internette yayınlayanlar da var. Eğer böyle bir şey olursa biz bu ba görev almaktan memnun oluruz ve böyle bir görevde seve seve yerine.  00:35:30  (korece konuşuyor) 00:35:51  (korece konuşuyor) 00:35:55  (İngilizce konuşuyor) 00:36:15  (korece konuşuyor) 00:36:24  (İngilizce konuşuyor) 00:36:35  Şöyle düşünün, o da amerikada üniversitede öğrencilere kore savaşını anlatan bir aynı zamanda profesör şöyle bir durum var bizim artık hani.  00:36:48  Üniversite sel ya da eğitimsel olarak öyle kitaplara ihtiyacımız yok. Bizim öğrencilere kore savaşını anlatmaya ihtiyacımız.  00:36:57  Var diye düşünüyor kendisi.  00:36:58  Anladım.  00:37:00  (İngilizce konuşuyor) 00:37:05  (İngilizce konuşuyor) 00:37:14  (İngilizce konuşuyor) 00:37:24  Şimdi şöyle bir durum var, eğer siz de isterseniz diyor, beraber bir kitap oluşturalım.  00:37:29  O kitap hakkında da hatta eğitim semineri verip öğretmenleri bir araya toplayalım diyor. Hani onun yaklaşık bir miktar ayırdığı para var. Hani benimle birlikte çalışmaya ne dersiniz gibi bir durum olabilir. 00:37:44  Tabi şüphesiz biz de isteriz zaten biz şu anda dernek olarak.  00:37:50  Ondan fazla kore savaşıyla ilgili kitap bastırdık. Bunu binlercesinidağıttık Türkiye genelinde.  00:37:58  Hatta bir tanesi de size dün vermiştim, bir korece, bir kitap.  00:38:01  Olursa da.  00:38:02  E yani biz onu kabul ediyoruz.Memnun oluruz ya biz de bu türlü faaliyetler zaten yürütüyoruz.  00:38:10  (Korece konuşuyor) 00:38:28  (Korece konuşuyor) 00:38:29  (Korece konuşuyor) 00:38:32  (İngilizce konuşuyor) 00:38:45  Şimdi o size mesela?  00:38:46  (Korece konuşuyor) 00:38:49  Amerika'da öğretmenlere verilen kitabı yollayacak. Onu burada türkçeye çevirip aynı zamanda türk.  00:38:57  Öğretmenlerin öğrencilerinin nasıl hakkında neler öğreteceği hakkında da bir plan oluşturmak istiyor. Size yollayacakmış aynı zamanda. 00:39:06  Memnun olurum onu tabii şey yaparız. Değerlendiririz, tamam mı?  00:39:11  (Korece konuşuyor) 00:39:12  Yalnız şunu ifade etmek istiyorum, şu anda bizim kütüphanemizde 5 ciltlik bir Amerikan ansiklopedisi var. Kore savaşıyla ilgili Türkiye hakkında bir buçuk sayfa sadece ayırmışlar. 00:39:22  Yani umut ederim ki o kitapta da türk ordusunun orada savaşıyla ilgili bilgiler vardır.  00:39:25  (Korece konuşuyor) 00:39:50  (Korece konuşuyor) 00:39:56  (İngilizce konuşuyor) 00:40:11  Şöyle bir durum var evrak ya da elimizdeki eşyalar yapabildiğimiz bilgiler çok fazla,evraklar çok fazla fakat bunu sizinle karşı karşıya ya da hani yetkililerle karşı karşıya gelip konuşup bir düzene sokmamız gerekiyor diye düşünüyor.  00:40:28  Olabilir, yani biz de ona göre bir koordinasyon yaparız, bi çalışma ekibi oluştururuz.  00:40:38  (Korece konuşuyor) 00:40:40  (İngilizce konuşuyor) 00:41:00  (İngilizce konuşuyor) 00:41:07  Şimdi bugün yapılan röportajların, çok iyiydi. O da çok fazla memnun kaldı. Çünkü ikisi 2 gelen kişi de savaşın ilk aşamalarında gidenlerden ilk o taraflarda bulunan ve en önemlisi Kocaeli gibi bir savaşta yer alanlardan olduğu için o da çok memnun kaldı inşallah izmir'de de istanbul'da da öyleleriyle tanışmayı diliyorum.  00:41:13  Hı. 00:41:17  Evet, evet.  00:41:28  Ümit ederim vardır tabii tabii tabii tabii tabii biz kore gazilerimize uzun ömürler diliyoruz.  00:41:37  Ama biz onlara hiçbir zaman kısa zamanda öleceklerini dair bir ifade yani bir şey veremiyoruz. Yani öyle bir konuşma yapamıyoruz onlar çünkü uzay üzülüyorlar ve biz onlara hep böyle dinç olduklarını, genç olduklarını söylüyoruz.  00:41:38  (Korece konuşuyor) 00:41:51  (Korece konuşuyor) 00:41:52  (Korece konuşuyor) 00:42:02  Hatta Yaşar eken'i biliyorsunuz Yaşar eken şu anda bizim dernekteki görevi vefat eden gazilerin.  00:42:10  Şeydir yani cenaze töreni düzenlemektir.  00:42:14  (Korece konuşuyor) 00:42:27  Hmm ama bütün gerek türk gazileri ve gerekse kore savaşı'na ülkeniz için savaşan 21 ülkeye ait gaziler ülkenizin bugün bugünü için savaştılar. Onlar canlarını feda ettiler, kanlarını döktüler, şüphesiz.  00:42:45  Aradan 68 sene sonra bugünkü kore'yi gördükleri zaman onlar da her zaman kore’yi iftihar ediyorlar.  00:42:52  (Korece konuşuyor) 00:43:05  (Korece konuşuyor) 00:43:07  Iı,şey.  00:43:09  Bir şey daha ilave etmek istiyorum.  00:43:11  Kore'de bu yeni bir ülke 2 ay içinde ingiltere.. 00:43:15  Fransa, Yunanistan.  00:43:20  India.  00:43:22  Bunlar bize birinci dünya savaşı'na düşmandı, ülkemizi işgal ettiler. Ancak 25 sene sonra biz bunlarla dost olduk, kore'de beraber savaştı.  00:43:34  (Korece konuşuyor) 00:43:36  Hı?  00:43:42  (Korece konuşuyor) 00:43:45  (İngilizce konuşuyor) 00:43:49  (Korece konuşuyor) 00:43:51  (Korece konuşuyor) 00:43:58  (Korece konuşuyor) 00:44:16  (İngilizce konuşuyor) 00:44:18  (İngilizce konuşuyor) 00:44:22  Bu noktadan başlasak kitaba süper olur.  00:44:25  Evet.  00:44:26  Yani kore savaşı bir dostluk savaşı olmuş bir barış olgusu olduğu için, yani hem de dünyaya güzel bir barış mesajı vermiş. Üstelik ikinci dünya savaşı'ndan sonra ilk savaş.  00:44:38  (Korece konuşuyor) 00:44:44  (Korece konuşuyor) 00:45:03  (Korece konuşuyor) 00:45:18  (Korece konuşuyor) 00:45:19  (İngilizce konuşuyor) 00:45:25  (İngilizce konuşuyor) 00:45:30  (İngilizce konuşuyor) 00:45:36  (İngilizce konuşuyor) 00:45:39  (İngilizce konuşuyor) 00:45:49  Şimdi şöyle bir durum, bugünkü röportajda iyi olun dediniz. Türkiye'nin kızı ve oğlunun benim yanımdaydı anladı, diyor ve hani şu an ece'yi de yanımda götürüyorum. Izmir’i ve istanbul’u orada da iyi röportajlar yapabileceğimizi düşünüyorum. Eğitsel olarak videoların oluşturulacağı fikrindeyim.  00:46:10  Türkiye için eğitim materyali olarak çok güzel sonuçlar alacağımız fikrindeyim.  00:46:17  Ben Ece'ye hayret ettim çünkü o korece'yi kendisi öğrenmiş.  00:46:22  (korece konuşuyor) 00:46:26  Ben bir de önce gözleri büyük koreli zannettim.  00:46:30  (korece konuşuyor) 00:46:34  Bu.  00:46:35  Evladımız da bir kore gazisinin da bir torunu da bi bu kore gazisini dinleyince tabii dedesini de, tabii o savaşı anımsadı mutlaka.  00:46:44  (korece konuşuyor) 00:46:49  (korece konuşuyor) 00:46:50  Bizim kore'deki savaşlarımız en etkili savaşlardır.  00:46:56  Bizim savaşçılarımız, 00:47:00  (korece konuşuyor) 00:47:01  Yani.  00:47:02  (korece konuşuyor) 00:47:04  (İngilizce konuşuyor), Vegas bunlar en etkili savaşlar ve Seul’un savunulması. Bu savaşlar kore savaşı'nın kaderini etkilemiştir.  00:47:04  (korece konuşuyor) 00:47:07  Hı hı.  00:47:10  (korece konuşuyor) 00:47:17  (korece konuşuyor) 00:47:24  Hmm.  00:47:26  (İngilizce konuşuyor) 00:47:29  Pegas.  00:47:31  (korece konuşuyor) 00:47:37  En en büyük zayiatı biz kunuri muharebelerinde verdik.  00:47:40  (korece konuşuyor) 00:47:42  Çünkü macarthur, Amerikalı askerlere şöyle demiş, çocuklar noelde evinizdesiniz çünkü.  00:47:51  Çin sınırlarında yaklaşmışlar.  00:47:53  Fakat çinliler o anda …. dağlarında bekliyorlar. Bir anda 300.000 kişi tsunami gibi saldırıyorlar, hepsi geri çekiliyor ingilizler koreliler, vok ordusu yok dediğimiz hepsi geri çekiliyor. Biz de o anda oraya yeni geldik. Kore’ye. 00:48:14  Bize diyor ki siz çinlileri durdurun, yavaşlatın 3 gün.  00:48:17  Bize zaman kazandırın diyorlar.  00:48:19  (korece konuşuyor) 00:48:24  (korece konuşuyor) 00:48:26  (korece konuşuyor) 00:48:39  (korece konuşuyor) 00:48:46  (korece konuşuyor) 00:48:49  (korece konuşuyor) 00:48:57  Ve o 3 günlük zamanda Birleşmiş Milletler ordusu Amerika'ya geri çekiliyorlar. Orada türk ordusuna büyü. Tabii macarthur ‘number one’, Turkish soldiers, number one diye yani böyle … bahsediyor  00:49:12  Şehit yaralı kayıp 750 zaafımız var.  00:49:17  (korece konuşuyor) 00:49:29  (korece konuşuyor) 00:49:33  Tam da onun yolundadır. Yap onu yanımıza al onu tam ondan bu.  00:49:39  (korece konuşuyor) 00:49:43  Ay.  00:49:47  Bunun üzerine 600 kişi daha türkiye'den takviye geliyor.  00:49:51  (korece konuşuyor) 00:49:56  (korece konuşuyor) 00:50:00  Hı. 00:50:01  Hı. 00:50:02  Ve 25 ocak 1951 yılında biz bize Kunu-ri’de saldıran Çinlilerle biz tekrar kullanacak da karşılaştık. 00:50:12  (korece konuşuyor) 00:50:15  (korece konuşuyor) 00:50:18  (korece konuşuyor) 00:50:19  (korece konuşuyor)  00:50:23  (korece konuşuyor) 00:50:31  Hmm.  00:50:35  2 gün içersinide biz çin mevzilerini ele geçirdik.  00:50:39  (korece konuşuyor) 00:50:42  Etrafta çok Çinli ölü var.  00:50:46  Muharebeye izleyen savaşı izleyen Amerikalılar.  00:50:51  Bizim askerlere soruyorlar, kaç kişi öldürdünüz?  00:50:54  (korece konuşuyor) 00:51:01  Valla işte 500 600, 00:51:04  Diye böyle söylüyorlar, bizim askerler 00:51:08  (korece konuşuyor) 00:51:13  (korece konuşuyor) 00:51:16  (korece konuşuyor) 00:51:17  Amerikalı askerler bizzat sayıyorlar. Ölçümle önleri, 1.734.  00:51:23  (korece konuşuyor) 00:51:34  Çünkü bizim askerler biliyor ki savaştığı düşman Kunu-ri de savaştığı aynı düşman.  00:51:43  (korece konuşuyor) 00:51:45  (korece konuşuyor) 00:51:54  Ve bir intikam savaşı oluyor.  00:51:57  (korece konuşuyor) 00:51:58  Ve Amerika Senatosu bizim bayrağımıza madalya takıyor. Bu savaştan sonra.  00:52:03  (korece konuşuyor) 00:52:10  Ve kore Cumhurbaşkanı da bizim madem bayrağımıza madalya takıyor.  00:52:19  (korece konuşuyor) 00:52:21  Sancak.  00:52:23  Ve bu sancağımız şu anda Lüleburgaz’da. 00:52:27  Istanbul yani şey, Lüleburgaz, Tekirdağ.  00:52:30  2 gün.  00:52:32  Kango beton ya niye sanırım veletten pop kit gittim ya kısmını acık toki ye usul hangi şeydi Lüleburgaz.  00:52:36  (korece konuşuyor) 00:52:43  Lüleburgaz. 00:52:44  (korece konuşuyor) 00:52:45  Ve her sene orada tören yapılır. Kore istanbul Başkonsolosluğu ve korelilerin hepsi oraya gelirler.  00:52:52  (korece konuşuyor) 00:52:57  (korece konuşuyor) 00:52:59  E yani bu savaştan sonra hem Amerika hem Kore bizim Sin nam ni,Cumhurbaşkanımız koreli sim nam nin miydi? Neydi hah o.  00:52:59  Sim nam ni 00:53:11  Bu savaşı, şeyini bunları ben söylemiyorum. Bunları amerika'da bizzat söylüyorlar ve şu arkada gördüğünüz krokiyi Amerikalılar.. 00:53:21  Bize hediye ettiler.  00:53:22  (korece konuşuyor) 00:53:27  Hmm.  00:53:33  Korkiyi yani, şey haritayı bize Amerikalılar verdiler.  00:53:36  Kore Cumhurbaşkanı ne demişti ona?  00:53:39  Hayır, bize o madalyayı veriyor amerikalarda o şey yani bizim orada 1734 Çinliyi öldürdüğümüzü.. 00:53:47  Biz değil, Amerikalılar bize söylüyor ve madalya beratını da burada yazılı bunlar.  00:53:52  (korece konuşuyor) 00:53:55  (korece konuşuyor) 00:54:05  Ben çok teşekkür ediyorum. Türkiye muharip gaziler derneği genel başkan olarak tabii sizin bu röportajınız bizim tüm türkiye'deki ve dünyanın diğer ülkelerinde gazilerimizi sesi oluyor ve insanlar yani unutmasınlar.  00:54:22  Hani forgetten war olmasın yani bu çünkü anlatılırsa öğretilirse unutulmaz ama anlatılmazsa gazilerin kendileri dahi unutur.  00:54:36  (korece konuşuyor) 00:54:57  (korece konuşuyor) 00:54:59  (korece konuşuyor) 00:55:15  Kore devleti bizim kore gazilerine son derece vefa gösteriyor, saygı gösteriyor.  00:55:22  (korece konuşuyor)  00:55:29  Bu. 00:55:32  Bu aynı zamanda kore savunma ateşesinin de bir görevi.  00:55:37  (korece konuşuyor) 00:55:38  (korece konuşuyor) 00:55:40  (korece konuşuyor) 00:55:43  Hım. 00:55:46  Biz savunma ateşesi de türkiye'nin bütün bölgelerini şehirlerini dolaşıyoruz. Oradaki kore gazilerini topluyoruz. Onlarla bir yemek veriyoruz.  00:55:54  (korece konuşuyor) 00:55:56  (korece konuşuyor) 00:56:00  Onların onların içerisinde madalya almayanlar varsa onlara madalya veriyoruz. Kore madalyası.  00:56:00  (korece konuşuyor) 00:56:08  (korece konuşuyor) 00:56:16  Bazı kore gazi torunlarına eğitim yardımı yapılıyor.  00:56:23  Hm. 00:56:24  (korece konuşuyor) 00:56:27  Hımm.  00:56:33  Bir gün iskenderun'a gitmiştik.  00:56:37  Iskenderun kore'ye giden gemilerin kalktığı bir liman.  00:56:41  (korece konuşuyor) 00:56:53  (korece konuşuyor) 00:56:57  Orada kore askeri ateşesi vardı. Albay han jung soeng han ona bir gazeteci sordu.  00:57:05  Dedi ki, atatürk'ü tanıyor musun biliyor musun dedi.  00:57:09  Devam edeyim mi?  00:57:10  (korece konuşuyor) 00:57:23  O ceketin düğmelerini çözdü. Kravatın üzerinde atatürk'ün resmi vardı.  00:57:29  (korece konuşuyor) 00:57:30  Hm.  00:57:31  (korece konuşuyor) 00:57:38  Şu anda youtube'da 400.000 kişi tıkladı.  00:57:43  (korece konuşuyor) 00:57:48  (korece konuşuyor) 00:57:51  Korelilerle ilgili bütün faaliyetler türk basınında medyada yer almakta.  00:57:56  (korece konuşuyor) 00:58:04  Yani biz LG’den Samsung'dan daha fazla kore'nin reklamını yapıyoruz.  00:58:09  (korece konuşuyor) 00:58:17  (korece konuşuyor) 00:58:29  (İngilizce konuşuyor) 00:58:47  (İngilizce konuşuyor) 00:58:48  Biz daha sonra kitap ve hani bu ders konusunda hakkında sizinle mutlaka görüşecek görüşmelere devam edeceğiz. Fakat 2020 yılı kore savaşı'nın başlamasının 70. Yılı. Kore gençlerine.. 00:59:00  Kore halkına kore jenerasyon, yeni jenerasyona iletmek istediğiniz özel bir mesajınız var mı bize anlatır mısınız? 00:59:07  Türk halkının sevgisini iletiyoruz.  00:59:11  (korece konuşuyor) 00:59:17  Ümit ediyoruz ki Kuzey Kore lideri Lee’nin daha da düzeleceğine  00:59:23  Ve kuzey kore'nin de ileride kore'yle yani ne birleşmelerini ve tamamen savaş ihtimalini ortadan kalkmasını diliyoruz.  00:59:32  (korece konuşuyor) 00:59:43  Ayrıca Lee’nin  00:59:46  Trump'la arkadaş olmasına da çok sevindik.  00:59:48  (korece konuşuyor)   00:59:54   (korece konuşuyor) 00:59:56  (korece konuşuyor) 01:00:05  (İngilizce konuşuyor) 01:00:25  (İngilizce konuşuyor) 01:00:28  Trump'ın dediği gibi.  01:00:29  İzmir’de de istanbulda da çok güzel şeyler hazırlayacağız. Röportajda, videolar hakkında endişelenmeyin.  01:00:35  Peki. 01:00:36  (İngilizcekonuşuyor) 01:00:40  Bizim eğitim projesi hakkında sizi tekrar yakın zamanda görmek.  01:00:44  Tabii bizim arkadaşlarımız yazışıyorlar. Bizim dış ilişkilerden sorumlu Sabahattin ünlüsoy. 01:00:49  (korece konuşuyor) 01:00:51  Ha o vasıtayla tabii şey yaparız. Izmir'i ve şey istanbul'daki şubeler bize bağlı. Ben tekrar kendileriyle şube Başkanlığı, ikisi de albay. Onları tekrar bu ziyaret hakkında bilgi vereceğim.  01:01:04  (korece konuşuyor) 01:01:15  (korece konuşuyor) 01:01:15  Zannedersem izmir'de 2 gün kalıyorsunuz?  01:01:19  Yok.  01:01:19  7’sinden 11’ine kadar daha sonra biz.  01:01:23  Hafta sonu da orada geçireceğiz. 01:01:24  Bir dakika, bugün çarşamba, perşembe cuma izmir.  01:01:28  Pazartesi.  01:01:29  Günü.  01:01:31  Biz 11’inde şeye gideceğiz istanbul'a.  01:01:34  istanbul'da kaç gün kalıyorsunuz? 2 galiba.  01:01:36  (korece konuşuyor) 01:01:38  2 tane şubemiz var orada.  01:01:40  Hm. 01:01:42  (İngilizce konuşuyor) 01:01:47  (İngilizce konuşuyor) 01:02:01  (İngilizce konuşuyor), 01:02:16  Eee, şu an size çok fazla bir koreli olarak teşekkür ediyor, onu da geçtim. Ileride sizinle beraber eğitim programı ve çıkarılacak kitap hakkımızda bizzat ileride birlikte çalışmak dileğinde o da.  01:02:31  Şu an yaptığınız her bir şey için içtenlikle size teşekkür etti.  01:02:35  Ben de teşekkür ediyorum. Sizi tanıdığıma çok sevindim. Ileride her konuda kore savaş hakkında işbirliği yapmaya hazırız.